Όταν τη δεκαετία του ‘60 βγήκαν στην αγορά τα πρώτα φωτοτυπικά μηχανήματα, πολλοί βιάστηκαν να προαναγγείλουν την πτώση των εκδοτικών οίκων, καθώς πλέον ο καθένας θα μπορούσε να αντιγράψει στο σπίτι του ένα βιβλίο σε πολύ χαμηλό κόστος. Το ίδιο συνέβη λίγα χρόνια αργότερα και στο χώρο της μουσικής, με την είσοδο του κασετόφωνου σε κάθε σπίτι, ενώ πανικό προκάλεσε στο χώρο της βιομηχανίας ταινιών, η ανακάλυψη του βίντεο.

Φυσικά η ιστορία διέψευσε τις δυσοίωνες προβλέψεις που ακολουθούσαν κάθε είδους τεχνολογικής ανακάλυψης η οποία υποσχόταν να ταράξει την κερδοφόρα ηρεμία της βιομηχανίας θεαμάτων. Η αντιγραφή μουσικής, ταινιών, βιβλίων κτλ, όχι μόνο δεν προκάλεσε πτώση των εσόδων, αλλά αντίθετα συνοδεύτηκε από μια εντυπωσιακή έκρηξη των αγορών.

Έχοντας μπει πλέον στην ψηφιακή εποχή, τα πράγματα μοιάζουν να μην έχουν αλλάξει καθόλου όσον αφορά το φόβο προς κάθε τι καινούριο και διαφορετικό. Πριν δέκα μέρες περίπου η ΕΛ.ΑΣ. προχώρησε στη σύλληψη 6 ατόμων (και σχημάτισε δικογραφία για άλλα 5 άτομα) που σχετίζονταν με τη μεγαλύτερη ελληνόφωνη ιστοσελίδα διαμοιρασμού ψηφιακών αρχείων, του gamato.info. Μέσα από ένα δελτίο τύπου που μοιάζει περισσότερο με απόφαση δικαστηρίου, αγνοώντας επιδεικτικά το τεκμήριο της αθωότητας των συλληφθέντων, μας ενημερώνει πως τα άτομα αυτά διαμοίραζαν χωρίς άδεια παράνομο ψηφιακό υλικό προκαλώντας απώλειες στις εταιρίες ύψους 1 δις ευρώ! Μαθαίνουμε επίσης πως σύμφωνα με «μελέτη που εκπονήθηκε από διεθνή εταιρεία ερευνών» η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση με 57% μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με υψηλότερο δείκτη πειρατείας.

Βέβαια η εκτίμηση για τις απώλειες των απολεσθέντων κερδών 1 δις ευρώ τα τελευταία 7 χρόνια έγινε σύμφωνα με «πρώτες εκτιμήσεις των εταιριών» και όχι με βάση κάποια σοβαρή έρευνα ανεξάρτητου φορέα. Έπειτα η «μελέτη που εκπονήθηκε από διεθνή εταιρεία ερευνών» και δείχνει την Ελλάδα στην τρίτη θέση της Ευρώπης δεν είναι παρά τα αποτελέσματα από την 6^η Ετήσια Παγκόσμια Μελέτη για την Πειρατεία Λογισμικού Η/Υ που δημοσιεύει η Business Software Alliance (BSA), ο διεθνής οργανισμός που εκπροσωπεί την παγκόσμια βιομηχανία λογισμικού. Αναφέρεται μόνο στην πειρατεία λογισμικού και η BSA κάθε άλλο παρά ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών είναι. Και τέλος τα άτομα που συνέλαβαν δεν διαμοίραζαν «παράνομο ψηφιακό υλικό» , έκφραση που φέρνει συνειρμικά στο μυαλό παιδική πορνογραφία, προτροπή σε εγκληματικές ενέργειες κτλ, αλλά αντάλλασαν με άλλους χρήστες νόμιμο ψηφιακό υλικό, όπως τραγούδια, ταινίες και προγράμματα. Προς τι όμως αυτή η βιαστική και επιπόλαια υιοθέτηση από την ΕΛ.ΑΣ. αιτιάσεων ιδιωτικών εταιρειών;

Ας δούμε καλύτερα πρώτα πως λειτουργεί μια ιστοσελίδα διαμοιρασμού. Ο χρήστης ανεβάζει στην ιστοσελίδα ένα αρχείο torrent. Το torrent δεν περιέχει τραγούδια, ταινίες κτλ. Είναι απλά ένα μικρό αρχείο-κλειδί που επιτρέπει στον χρήστη να εισέλθει στους υπολογιστές όσων άλλων χρηστών το έχουν στην κατοχή τους και ν’ αντιγράψει από αυτούς κάποια συγκεκριμένα αρχεία. Είναι δηλαδή σαν ν’ αφήνει κάποιος έξω από την πόρτα του σπιτιού του ένα CD μουσικής, επιτρέποντας σε όσους θέλουν να έρθουν και να το αντιγράψουν. Με λίγα λόγια η ιστοσελίδα διαμοιρασμού δεν περιέχει σε καμία περίπτωση παράνομο υλικό και οι διαχειριστές της περιορίζονται στην παροχή αυτής της υπηρεσίας και τίποτα περισσότερο.

Και αν για τους απλούς χρήστες υπάρχει συγκεκριμένη νομοθεσία που απαγορεύει την αντιγραφή πάνω από ένα αντίτυπο ενός νόμιμα αγορασμένου υλικού, για τους διαχειριστές συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Κανείς σαφής νόμος στην Ελλάδα δεν απαγορεύει την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας και ακόμα περισσότερο υπάρχει η κοινοτική οδηγία 2000/31/ΕΚ με βάση την οποία κανένας πάροχος υπηρεσιών δεν είναι υπεύθυνος εκ των προτέρων για τη χρήση των υπηρεσιών που προσφέρει. Σε διαφορετική περίπτωση θα έπρεπε να κατηγορηθούν και ιστοσελίδες αναζήτησης, όπως η google, καθώς μέσα από τη σελίδα τους μπορεί ο οποιοσδήποτε να γίνει κάτοχος παράνομου υλικού.

Στην πραγματικότητα λοιπόν, δεν είναι οι διαχειριστές του gamato.info οι παράνομοι, που στο κάτω κάτω δεν αποκόμισαν χρηματικά κέρδη από αυτή την ιστορία. Παράνομοι και δυνητικά κατηγορούμενοι είναι οι 850.000 χρήστες του. Είμαστε όλοι εμείς που έστω και μια φορά έχουμε κατεβάσει ένα αρχείο μουσικής , που έχουμε δει μια ταινία στο διαδίκτυο χωρίς να πληρώσουμε, που αντιγράφουμε τα CD που δανειζόμαστε από φίλους μας ή αντιγράφουμε πάνω από δυο φορές CD που έχουμε αγοράσει οι ίδιοι για τον εαυτό μας.
Και σε ακριβώς αυτό το σημείο είναι ο λόγος που κάνει το θέμα, όχι νομικό, αλλά καθαρά ηθικό. Γίνεται τεράστια καμπάνια για πειστεί ο κόσμος πως η πειρατεία είναι κλοπή και ότι αυτή η πράξη αποτελεί τεράστια ζημιά για τους καλλιτέχνες. Ποια είναι όμως η πειρατεία και ποιος είναι αυτός που ζημιώνει περισσότερο την τέχνη; Οι χρήστες του ιντερνέτ που κατεβάζουν παράνομα μουσική ή οι δισκογραφικές εταιρίες που βγάζουν αμύθητα πλούτη εις βάρος των καλλιτεχνών; Ή μήπως οι κυβερνήσεις που αντί να φροντίσουν να εναρμονιστούν με την ίδια τη φύση του διαδικτύου που δεν είναι άλλη από την αντιγραφή και την ανταλλαγή , βοηθούν απροκάλυπτα ιδιωτικές εταιρίες να διογκώσουν ακόμα περισσότερο τα κέρδη τους εις βάρος του κόσμου;
Η ελληνική δικαιοσύνη προτιμά χωρίς σαφή νομοθεσία να κλείσει το gamato.info, ενώ οι κυβερνήσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών θεσπίζουν ακραίους και μερικές φορές αντισυνταγματικούς νόμους, όπως για παράδειγμα ο γαλλικός νόμος Création et Internet του Νικολά Σαρκοζί, που δίνει εξουσία σε μη κυβερνητικούς φορείς να παραβιάζουν προσωπικά δεδομένα και σε απλές διοικητικές αρχές να κρίνουν ποιοι από τους χρήστες παραβαίνουν το νόμο και να τους τιμωρούν. Και όπως ήταν αναμενόμενο η πράξη της ελληνικής δικαιοσύνης είχε την ίδια ανταπόκριση από τον κόσμο που είχε και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Μαζική συσπείρωση στο διαδίκτυο, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και υποστήριξης των συλληφθέντων, σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κύπρο. Απέχει πολύ βέβαια από το να γίνει κίνημα ή κόμμα του Ευρωκοινοβουλίου, όπως στην περίπτωση του Σουηδικού The Pirate Bay, πού η σύλληψη των διαχειριστών του προκάλεσε πρωτόγνωρες αντιδράσεις στον χώρο του ιντερνέτ και έδειξε τη διάθεση του κόσμου απέναντι στις πρακτικές των κυβερνήσεων, όμως έγινε η αρχή. Το που θα τελειώσει αυτή η ιστορία θα το μάθουμε σύντομα. Και το πιο πιθανό να το μάθουμε διαβάζοντας κάποιο blog που θα έχει κλέψει από αλλού το ρεπορτάζ ή ακούγοντας μουσική από κάποιο αντιγραμμένο CD.
Έχουμε μπει πλέον σε μια νέα, ψηφιακή εποχή και οι απαρχαιωμένες μέθοδοι αστυνόμευσης δεν πρόκειται να ανακόψουν την πορεία του.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε Κυριακή, 21 Μάρτιος 2010 στις 12:44 μ.μ. στην κατηγορία Γενικά. Μπορείς να παρακολουθείς τα σχόλια χρησιμοποιώντας το RSS 2.0 feed Μπορείς να πας στο τέλος και να αφήσεις σχόλιο. Pinging προσωρινά δεν επιτρέπεται